Edge-AI en IIoT
Waarom SCADA- en PLC-data niet genoeg zijn om je proces te optimaliseren
Bijna elke productielocatie heeft een PLC die de machine stuurt en een SCADA-systeem dat laat zien wat er gebeurt. Die data is betrouwbaar en er is veel van. Wie ermee wil optimaliseren, loopt toch vast. Hier lees je waar dat aan ligt en wat je ernaast zet.
Waarvoor PLC en SCADA gemaakt zijn
Een PLC voert een vast programma uit: meten, vergelijken met een setpoint, bijsturen. SCADA toont die waarden, geeft alarmen en laat een operator ingrijpen. In het ISA-95-model zitten ze op de onderste niveaus, dicht bij de machine. Het ERP met orders en planning zit er ver boven. Die scheiding is bewust, want de besturing moet blijven draaien wat er ook op kantoor gebeurt.
Waar het tekortschiet
- Context ontbreekt. De PLC weet dat een pomp op 80 procent draait. Hij weet niet welke order erop loopt, welke grondstofpartij erin gaat of wat stroom op dat uur kost.
- Snelle signalen verdwijnen. Een historian slaat meestal niet elke meting op. Filters bewaren alleen waarden die genoeg afwijken van de vorige. Voor een trend is dat prima, maar een korte piek die een lagerprobleem aankondigt is dan weg.
- Meetpunten ontbreken. Een PLC meet wat hij nodig heeft om te sturen. Trillingen, de stroom per motor of het beeld van het product zitten er meestal niet in.
- Tags hebben geen betekenis. Een waarde heet DB12.DBW40 of TT_104. Wat het is, in welke eenheid en bij welke machine, staat in iemands hoofd of in een Excel-lijst.
- De logica reageert pas bij een grens. Een PLC-programma doet wat erin staat als een waarde te hoog wordt. Dat een waarde al drie weken langzaam oploopt, ziet het niet.
Waarom je de data niet zomaar naar de cloud stuurt
Een voor de hand liggende stap is alles naar een cloudplatform sturen en daar analyseren. Voor een oordeel dat terug moet naar de machine is die weg te lang, en de lijn moet doorwerken als de verbinding wegvalt. Elke verbinding van de fabrieksvloer naar buiten is ook een ingang die je moet beveiligen. De ISA/IEC 62443-normen gaan over die beveiliging van industriële automatisering. Sinds 15 augustus 2026 geldt in Nederland de Cyberbeveiligingswet, met eisen voor ruim 8000 organisaties in 18 sectoren.
Wat edge-AI toevoegt
Edge-AI is rekenkracht naast de machine, in de kast of bij de lijn. Een industriële computer leest de PLC mee via OPC UA of Modbus, krijgt de extra sensoren binnen die de PLC niet heeft en draait daar een model. Naar boven gaat alleen de uitkomst: een melding, een voorspelling of een samenvatting per uur. Wat zo'n model doet:
- Afwijkingen zien in trillingen, stroom of temperatuur voordat er een alarm afgaat.
- Een waarde schatten die je niet direct meet, uit de waarden die je wel meet.
- Een product beoordelen met een camera en het oordeel teruggeven aan de lijn.
- Een instelling voorstellen die minder energie of materiaal kost bij dezelfde kwaliteit.
De besturing houdt de regie
Het model neemt de besturing niet over. Het geeft een advies, een waarde of een sorteersignaal door, en de PLC werkt binnen zijn eigen grenzen. Noodstop en beveiliging blijven in de veiligheidsketen die daarvoor gekeurd is. Zet je het model uit, dan draait de productie gewoon door.
Waar je begint
Eén machine met een probleem dat geld kost.
- Kies een storing die vaak terugkomt of een kwaliteitsprobleem dat je te laat ontdekt.
- Kijk welke data er al is in de PLC en de historian, en welke meting ontbreekt.
- Zet er een edge-computer naast die meeleest, zonder iets aan het PLC-programma te veranderen.
- Laat het model eerst een paar weken alleen meekijken en vergelijk zijn meldingen met wat er gebeurde.
Veelgestelde vragen
Moet ons PLC-programma aangepast worden?
Voor meelezen niet. De edge-computer leest de waarden via OPC UA of Modbus. Pas als je een uitkomst terug wilt sturen, spreek je met je PLC-programmeur af waar die binnenkomt.
Wat is het verschil met een digital twin?
Een digital twin is een model van je installatie dat live meeloopt. Edge-AI is de rekenkracht bij de machine die data verzamelt, controleert en er een eerste oordeel over geeft. Een twin draait vaak op data die via de edge binnenkomt.
Hebben we hiervoor een cloud nodig?
Nee. Het model draait lokaal. Wat er naar buiten gaat, bepaal je zelf.
Bronnen
- ISA-95: koppeling tussen besturing en bedrijfssystemen · Niveaus van de fysieke machine tot het ERP
- AVEVA: exception en compression in de PI-historian · Filters die bepalen welke metingen worden opgeslagen
- ISA/IEC 62443: beveiliging van industriële automatisering · Normenreeks voor OT-beveiliging
- Rijksoverheid: Cyberbeveiligingswet vanaf 15 augustus 2026 van kracht · Ruim 8000 organisaties in 18 sectoren, 7 juli 2026
Onze aanpak
Van advies tot beheer, bij één partner
Hetzelfde ritme voor elk project.
Advies
We beginnen met een gesprek, niet met code. Eerst helder wat je nodig hebt en wat niet.
Bouwen
We bouwen en integreren op maat, met techniek die bij je past. Jij bent eigenaar van je data en je code.
Beheren
We blijven betrokken: monitoren, bijsturen en meegroeien met je bedrijf.
Welke machine kost je nu het meest?
Vertel wat er staat en wat er misgaat, dan zeggen we welke data er al is en wat erbij moet.
Bel 085 083 5775Intake van 30 minuten