Productiviteit verhogen met AI
De groei van de arbeidsproductiviteit in Nederland zakte in vijftig jaar van 2,4 naar 0,4 procent per jaar. Meer uren maken lost dat niet op. Slimmer werken wel, en daar kan AI bij helpen als je weet waar het past.
In een opiniestuk op Joop stelt econoom Antonie Kerstholt dat Nederland niet harder moet werken maar slimmer moet worden. De cijfers hieronder laten zien waarom dat meer is dan een mening.
Het probleem in drie cijfers
Productiviteit groeit steeds trager
Tussen 1974 en 1983 groeide de arbeidsproductiviteit gemiddeld 2,4 procent per jaar. Tussen 2014 en 2023 was dat nog 0,4 procent. Per gewerkt uur komt er nauwelijks meer uit dan tien jaar geleden.
De krapte zit in specifieke beroepen
In 32 van de 113 beroepsgroepen is de arbeidsmarkt nu al krap en wordt die tot 2030 krapper, van ingenieurs tot verpleegkundigen. Het CPB verwacht dat de markt zich elders aanpast. Het knelt dus niet overal, maar waar het knelt is meer mensen aannemen lastig.
Kleine bedrijven gebruiken AI het minst
In 2025 gebruikte 66,2 procent van de grote bedrijven AI, tegen 29,8 procent van het mkb en 13,8 procent van de microbedrijven. Juist waar elk uur telt, wordt het het minst ingezet.
Wat gecontroleerd onderzoek laat zien
Over AI en productiviteit wordt veel beweerd. Hieronder alleen studies die het effect echt hebben gemeten, met de grens die de onderzoekers zelf noemen.
Klantenservice: 14 procent meer opgelost per uur
Bij ruim 5.000 klantenservicemedewerkers loste AI-ondersteuning gemiddeld 14 procent meer gesprekken per uur op. Voor de minst ervaren medewerkers was dat 34 procent.
De grens: bij de meest ervaren medewerkers was er geen winst, en daalde de kwaliteit licht.
Adviseurs: sneller en beter, binnen de grens
In een experiment met 758 consultants maakten deelnemers met AI 12,2 procent meer taken af, 25,1 procent sneller en met ruim 40 procent hogere kwaliteit.
De grens: bij een taak buiten het bereik van AI kwamen ze 19 procentpunt minder vaak tot het juiste antwoord. Daar maakte AI het slechter.
Schrijfwerk: 40 procent minder tijd
Bij 453 hoogopgeleide professionals kostten schrijftaken met ChatGPT 40 procent minder tijd, met 18 procent hogere kwaliteit.
De grens: het ging om korte, afgebakende schrijftaken in een online experiment.
Programmeren: sneller, maar niet vanzelf
Ontwikkelaars met GitHub Copilot bouwden een afgebakende opdracht 55,8 procent sneller.
De grens: ervaren ontwikkelaars waren in hun eigen grote projecten met AI juist 19 procent trager, terwijl ze dachten dat ze sneller waren.
Wat dat betekent voor jouw bedrijf
- De winst zit in afgebakend, terugkerend werk, en is het grootst bij mensen die een taak nog niet dagelijks doen.
- Buiten zijn bereik maakt AI het werk slechter. Weet je niet waar die grens ligt, dan verlies je meer dan je wint.
- Bespaarde tijd levert pas iets op als je hem ergens anders voor inzet. In Denemarken had AI-gebruik twee jaar na de komst van ChatGPT geen meetbaar effect op loon of uren.
- Voelen dat het sneller gaat is geen bewijs. Meet voor en na, anders weet je het niet.
Hoe wij het aanpakken
We beginnen niet met een platform maar met een taak. Welk werk kost nu de meeste uren en komt steeds terug? Dat meten we eerst. Dan zetten we AI ernaast, met een mens die nakijkt, en meten we opnieuw. Werkt het, dan breiden we uit. Werkt het niet, dan weet je dat voor weinig geld.
Je data en je code blijven van jou, en waar dat nodig is draait de AI in je eigen omgeving.
Bronnen
Waar elk cijfer op deze pagina vandaan komt.
- CBS: arbeidsproductiviteit over vijftig jaar · 2,4 procent per jaar in 1974-1983, 0,4 procent in 2014-2023 (2024)
- ROA en UWV: krapte per beroep tot 2030 · 32 van de 113 beroepsgroepen krap en krapper
- CPB: de arbeidsmarkt werkt ook bij flinke krapte · Column van de directeur, november 2025
- CBS: gebruik van AI-technologie naar bedrijfsgrootte · 66,2, 29,8 en 13,8 procent in 2025 (2026)
- Brynjolfsson, Li en Raymond: Generative AI at Work · NBER working paper 31161, 2023
- Dell'Acqua e.a.: Navigating the Jagged Technological Frontier · Harvard Business School en BCG, 2023
- Noy en Zhang: productiviteitseffecten van generatieve AI · Science 381, 2023
- Peng e.a.: GitHub Copilot en de snelheid van programmeren · arXiv 2302.06590, 2023
- METR: AI-tools bij ervaren open-source-ontwikkelaars · arXiv 2507.09089, 2025
- Humlum en Vestergaard: AI-chatbots en de arbeidsmarkt · NBER working paper 33777, 2025
- Kerstholt: Nederland moet niet harder werken maar slimmer worden · Opiniestuk, Joop
Onze aanpak
Van advies tot beheer, bij één partner
Hetzelfde ritme voor elk project.
Advies
We beginnen met een gesprek, niet met code. Eerst helder wat je nodig hebt en wat niet.
Bouwen
We bouwen en integreren op maat, met techniek die bij je past. Jij bent eigenaar van je data en je code.
Beheren
We blijven betrokken: monitoren, bijsturen en meegroeien met je bedrijf.
Welk werk kost jou nu de meeste uren?
In een gesprek kijken we of daar winst te halen is, en hoe je dat meet.
Bel 085 083 5775Intake van 30 minuten